na
(Art)

Seo scéal Fiannaíochta ina bhfuil sean saol na págántachta agus an laochais ag bualadh le saol nua na Críostaíochta. 🔊

Caoilte fágtha i ndiaidh na Féinne agus buaileann le Naomh Pádraig. 🔊

Eachtraíonn Caoilte scéalta éagsúla faoin saol a bhí ag Fionn agus ag na Fianna. 🔊

Tugann dúshlán Fhinn agus socraíonn siad rás idir an t-eachtrannach, Caol Mac an Iarainn, agus an laoch ba fhearr a bhí ag na Fianna. 🔊

Dúirt an strainséir seo go dtabharfadh féin faoin rás a bhí le dul ó Shliabh Luachra na Mumhan go Binn Éadair. 🔊

Insíonn an scéal greannmhar seo faoi na heachtraí a bhain díobh le linn an ráis. 🔊

Buann laoch na Féinne gan stró agus díbríonn Caol an Iarainn as an tír. 🔊

Faigheann siad amach sa deireadh gurbh é Manannán Mac Lir, Dia na farraige de chuid Tuaithe Danainn, an a tháinig i gcabhair ar na Fianna. 🔊

Athchóiriú ar an leagan den scéal a bhí ag Niall Ó Domhnaill atá anseo (Seanchas na Féinne, Oifig an tSoláthait, 1942). 🔊

aonaigh agus oireachtais a bhí ag na Fianna i mBinn Éadair. 🔊

Nuair a bhuail port tháinig gaiscíoch mór amháin amach asti le crann a shleá agus léim isteach ar ghealghaineamh na trá. 🔊

`Is mise Caol an Iarainn, mac na Teastáille,' ar sisean go borb. 🔊

`Níor fhág inis oileán ó d'fhág mo thír féin nár chuir faoi chíos mo chlaidhimh iad agus is mian liom cíos na críche seo a fháil anois fear a chloífeas .' 🔊

`Cé acu de na trí nithe sin ba fhearr leat a fheiceáil. 🔊

Nuair a d'fhill siad ar Bhinn Éadair bhailigh iomlán na bhFéinne thart ar Bhodach an Chóta Lachtna le hiontas agus dúirt Caol an Iarainn nach náireodh é féin ag coimhlint lena leithéid de bhodach smeartha. 🔊

Ach rinne an Bodach gáire garbh a chuir fearg air agus ansin d'aontaigh dul sa rás leis ó Shliabh Luachra na Mumhan go Binn Éadair. 🔊

Tháinig an bheirt acu go Sliabh Luachra le luí na greine agus le tosú sa rás an mhaidin dar gcionn. 🔊

`A mhic na Teastáille,' as seisean, `an gcabhróidh liom béile na hoíche a sheilg?' 🔊

Ansin scaip brat luachra ar an urlár agus chodail go héirí na gréine. 🔊

Chuir cnámh na muice i mbinn a chóta agus d'imigh leis sa tóir ar Chaol an Iarainn mar a bheidh gaoth fhuar na Márta ag teacht ón gcnoc. 🔊

`Má ocras ort cogain ar na cnámha sin,' ar seisean. 🔊

Chrom ansin ar na driseacha a bhí ar an thaobh den bhealach agus bhí ag ithe sméar go dtí gur tháinig Caol an Iarainn suas leis. 🔊

`A Bhodaigh', arsa Caol an Iarainn, `d'fhág binn do chóta ar na driseacha san áit ar ghabh tharam tamall ó shin.' 🔊

`A Chaoil an Iarainn,' ar seisean, `ba cheart duit deifir a dhéanamh más maith leat ard-chíos na hÉireann a fháil, mar fhillfidh mise arís.' 🔊

D'imigh leis ansin mar a bheadh gaoth fhuar na Márta ann agus dhearna stop staonadh gur shroich mullach cnoic a raibh Binn Éadair le feiceáil uaidh. 🔊

Bhí fear faire amuigh ag Fionn ó mhaidin le scéal a thabhairt chuige a luaithe is a d'fheicfeadh na reathaithe ag teacht. 🔊

Chuaigh na Fianna i dtreo an Bhodaigh go dtí gur aithin siad é agus bhailigh siad thart air go lúcháireach. 🔊

na sméara agam féin ach tugaigí an mhin chugam.' 🔊

Ar an ábhar sin ligfear d'anam leat thugann an ghrian is an ghealach ort féin cíos na Teasáille a chur chuig Fionn gach bliain.' 🔊

Leis sin rug an Bodach ar a chorp, thug síos chun na trá é, d'fhág ina shuí istigh sa long é agus a aghaidh siar ar a dhroim. 🔊

Ansin thug cos i ndeireadh na loinge agus chuir seacht léige i bhfarraige í. 🔊

Ar filleadh do Bhodach an Chóta Lachtna ón trá las gaoth agus grian ina thimpeall agus d'aithin Fionn agus na Fianna gur Manannán Mac Lir a tháinig i gcabhair orthu. 🔊

Frequency index

Alphabetical index