← Deirtear gurb é an fáth atá an t-ainm sin ar an áit ná go raibh go leor raithní ag fás ann, ach níl ann ach scéal mar is í seo an chaoi a bhfuair sé an t-ainm. 🔊
← Sé an t-ainm a bhí ar an úair sin ná "Coill na locha". 🔊
← Ní rabhadar i bfhad nuair a rug an madra Bran ar fhia. 🔊
← Bhí an fia bán, agus dúirt Fionn Mac Cumhail nach mba fia ceart í ar chor ar bith, ach dúirt na Fianna eile gurb é. 🔊
← D'imigh Fionn agus an bheirt eile go dtí pluais ina raibh bean feasa ina cónaí. 🔊
← Chuir Goll Mac Morna geall lé Raithnigh go maródh sé an bhean feasa. 🔊
← Chuir seo fearg mhór ar Gholl, agus bhain sé an ceann de Raithnigh ar an toirt. 🔊
← Dá mhéid é an fhearg a bhí ar Gholl, ba mhó an fhearg a bhí ar Fhionn. 🔊
← Ní raibh Fionn an-mhór le Goll ariamh, toisc gurb é Goll a mharaigh a athair, agus chuir an gníomh seo fearg mhór air anois. 🔊
← Tugtar "Cill Raithnigh" ar an ait sin ariamh ó shin. 🔊
← D'fhanadar ansin ar an oileán gan aon bhia. 🔊
← Cailleadh Goll agus a bhean le chéile amuigh ar an oileán ar a dtugtar "Oileain Ghuill". 🔊
← Ba é sin go gcaithfeadh sé an fharraige a choinnéal amach tré bheith ag caitheamh clocha léi, agus go mbainfidh an cloigeann de más rud é nach raibh sé in ann an ghaisce a dhéanamh. 🔊
← Rinne Conán an gníomh agus tugtar "Trá Chonáin" ar an áit a raibh sé ag caitheamh clocha in aghaidh na farraige. 🔊
← Ba é Tadhg Ó Réagáin, Druim Chonga, Maigh Cuilinn, a scríobh agus ba é Tomás Ó Bháin (aois 60), Garrán, Maigh Cuilinn, a thug an scéal dó. 🔊